باز کردن کرکره برقی هنگام قطع برق؛ هندل، زنجیر یا یوپی‌اس

برق که برود، کرکرهٔ برقی به یک دیوار فلزی تبدیل می‌شود؛ برای مغازه‌داری که صبح باید باز کند یا ساکن ساختمانی که خودرویش در پارکینگ مانده، این یعنی دردسر جدی. خبر خوب این است که بیشتر کرکره‌های برقی راهی برای باز شدن بدون برق دارند. خبر بد این است که خیلی‌ها تا روز قطعی برق نمی‌دانند این راه کجاست. در این راهنما سه روش اصلی را توضیح می‌دهیم و می‌گوییم کدام برای کرکرهٔ شما مناسب است.

اول بفهمید چه موتوری دارید

روش باز کردن دستی کاملاً به نوع موتور بستگی دارد. اگر نمی‌دانید موتور شما ساید است یا توبولار، به جعبهٔ بالای کرکره نگاه کنید: اگر موتور کنار شفت دیده می‌شود، ساید است؛ اگر هیچ موتوری دیده نمی‌شود و فقط یک کابل وارد لوله می‌شود، توبولار است. تفاوت این دو را در مطلب مقایسهٔ موتور ساید و توبولار کامل توضیح داده‌ایم.

روش ۱: هندل یا میلهٔ بازکن (موتورهای توبولار)

برخی موتورهای توبولار گیربکس بازکن دستی دارند. در این مدل‌ها، یک قلاب یا چشمی کوچک در کنار جعبه یا روی دیوار دیده می‌شود. با وصل کردن میلهٔ هندل به آن و چرخاندن، شفت آرام می‌چرخد و کرکره بالا می‌رود. سازندگان موتور توبولار، مانند Somfy و SIMU، این نسخه‌ها را معمولاً با پسوند یا عنوان جداگانه‌ای در کاتالوگ‌هایشان معرفی می‌کنند.

1. میلهٔ هندل را به چشمی وصل کنید.
2. آرام و یکنواخت بچرخانید؛ اگر سفت شد، به زور ادامه ندهید و جهت را امتحان کنید.
3. کرکره را تا جایی که لازم دارید بالا ببرید. معمولاً نیاز نیست تا انتها باز شود.
4. بعد از وصل شدن برق، یک بار کرکره را با کلید کامل بالا و پایین ببرید تا لیمیت‌ها دوباره هماهنگ شوند.

اگر چشمی هندل ندارید: احتمالاً موتور شما بازکن دستی ندارد. در این حالت، باز کردن بدون برق یعنی باز کردن جعبه و آزاد کردن موتور، که کار تکنسین است. برای چنین کرکره‌ای، روش ۳ (یوپی‌اس) را جدی بگیرید.

روش ۲: زنجیر یا اهرم آزادکن (موتورهای ساید)

بسیاری از موتورهای ساید یک زنجیر دستی آویزان یا یک اهرم آزادکن (کلاچ) دارند.

• زنجیر دستی: با کشیدن یک طرف زنجیر، شفت از طریق چرخ‌دنده می‌چرخد. کار سنگینی نیست ولی برای کرکره‌های بزرگ کمی زمان می‌برد.
• اهرم آزادکن: ترمز موتور را آزاد می‌کند تا پرده با دست بالا برود. در کرکره‌های سنگین با احتیاط کامل استفاده شود؛ اگر پرده با فنر بالانس نشده باشد، ممکن است ناگهان پایین بیاید.

اگر اهرم یا زنجیر داخل مغازه است و شما بیرون مانده‌اید، تنها راه دسترسی از بیرون، قفل یا جعبهٔ کلید اضطراری است که باید از قبل نصب شده باشد.

روش ۳: یوپی‌اس کرکره

یوپی‌اس (منبع برق اضطراری) مخصوص کرکره، باتری و مبدلی است که در قطعی برق، برق موتور را تأمین می‌کند تا کرکره چند بار عادی باز و بسته شود. این راحت‌ترین و امن‌ترین روش است، به‌خصوص برای پارکینگ‌های مسکونی که افراد مختلف با آن سروکار دارند.

یوپی‌اس چه ظرفیتی لازم دارد؟ یک مثال

ظرفیت یوپی‌اس را فروشنده بر اساس مشخصات موتور تعیین می‌کند، ولی دانستن منطق محاسبه کمک می‌کند پیشنهادها را بسنجید:

1. توان موتور را پیدا کنید: روی پلاک موتور یا دفترچه نوشته شده است. موتورهای ساید معمولاً پرمصرف‌تر از توبولارها هستند.
2. جریان راه‌اندازی را در نظر بگیرید: موتورهای القایی در لحظهٔ شروع حرکت چند برابر توان عادی جریان می‌کشند؛ یوپی‌اس باید این ضربه را تحمل کند.
3. تعداد سیکل لازم را تعیین کنید: برای پارکینگی که در یک قطعی چندساعته ده‌ها بار باز و بسته می‌شود، باتری بزرگ‌تری لازم است تا مغازه‌ای که فقط یک بار باید بسته شود.

نکته: یوپی‌اسی که هر روز استفاده نمی‌شود، ممکن است روز قطعی برق باتری‌اش ضعیف باشد. هر چند ماه یک بار، برق ورودی را عمداً قطع کنید و یک سیکل کامل تست بگیرید.

چک‌لیست مدیر ساختمان برای پارکینگ مشاعی

• محل میلهٔ هندل یا زنجیر را بدانید و آن را در جای ثابت و مشخص نگه دارید.
• روش باز کردن دستی را روی برگه‌ای کنار تابلو بچسبانید.
• شمارهٔ تکنسین را در گروه ساختمان و کنار تابلو داشته باشید.
• اگر کرکره بازکن دستی ندارد، نصب یوپی‌اس را در هزینه‌های ساختمان بیاورید؛ پارکینگی که ساکنانش نمی‌توانند خودرو را بیرون بیاورند، در شرایط اضطراری مشکل جدی است.
• بعد از هر قطعی طولانی، یک سیکل کامل تست کنید تا مطمئن شوید لیمیت‌ها سر جایشان هستند.

کارهایی که نباید انجام دهید

• اهرم کردن پرده از پایین با دیلم یا پیچ‌گوشتی؛ تیغهٔ پایینی و قفل‌ها می‌شکنند.
• وصل کردن موتور به ژنراتور یا باتری خودرو بدون دانستن مشخصات برق موتور.
• آزاد کردن ترمز موتور ساید وقتی کسی زیر کرکره است.
• باز کردن درپوش جعبه در حالی که پرده نیمه‌باز است.

قطعی برق تمام شد، ولی کرکره باز نمی‌شود؟

گاهی بعد از برگشتن برق، کرکره کار نمی‌کند. علت می‌تواند قطع‌شدن کلید محافظ تابلو، به‌هم‌خوردن لیمیت بعد از چرخاندن دستی، یا آسیب دیدن برد گیرنده به‌خاطر نوسان برق در لحظهٔ وصل شدن باشد. اول کلید محافظ و فیوز را چک کنید و بعد با کلید دیواری (نه ریموت) امتحان کنید. اگر مشکل از این‌ها نبود، این راهنمای عیب‌یابی علت‌های رایج باز نشدن کرکره را مرحله‌به‌مرحله بررسی کرده است.

پیشنهاد ما: قبل از قطعی آماده باشید

• همین امروز بفهمید موتورتان بازکن دستی دارد یا نه، و میلهٔ هندل کجاست.
• اگر بازکن دستی داخل مغازه است، یک قفل یا جعبهٔ کلید اضطراری بیرونی در نظر بگیرید.
• برای پارکینگ‌های مشاعی، یوپی‌اس را جزو تجهیزات ضروری ساختمان حساب کنید.
• بازکن دستی را در هر سرویس دوره‌ای تست کنید تا روز نیاز گیر نکند.

پرسش‌های پرتکرار

یوپی‌اس کامپیوتر را می‌شود برای کرکره استفاده کرد؟

توصیه نمی‌شود. یوپی‌اس‌های خانگی معمولاً برای جریان راه‌اندازی موتور طراحی نشده‌اند و خروجی آن‌ها هم اغلب سینوسی کامل نیست. یوپی‌اس مخصوص کرکره یا درب اتوماتیک انتخاب کنید.

چند بار می‌شود با یوپی‌اس کرکره را باز و بسته کرد؟

به ظرفیت باتری و توان موتور بستگی دارد. سازنده باید تعداد سیکل تقریبی را برای توان موتور شما اعلام کند؛ این عدد را پیش از خرید بپرسید.

چرخاندن دستی به موتور آسیب می‌زند؟

اگر موتور برای بازکن دستی طراحی شده باشد و آرام بچرخانید، نه. فقط بعد از برگشت برق، یک سیکل کامل با کلید انجام دهید تا موقعیت پرده و لیمیت‌ها هماهنگ شوند.